antiVEGF

 

fibrovascular membrane

 

Bestudering van de eiwitten betrokken bij proliferatieve diabetische retinopathie

 



Proliferatieve diabetische retinopathie (PDR) is de meest ernstige oogcomplicatie van diabetes. Door een toename van het aantal mensen met diabetes de afgelopen decennia en de toenemende vergrijzing in ons land, zal PDR steeds vaker voorkomen. Naar schatting hebben momenteel 1,2 miljoen mensen in Nederland diabetes (volgens het Diabetesfonds), waarvan naar schatting 120.000 mensen een visusbedreigende vorm hebben. Bij PDR vormen zich nieuwe bloedvaatjes op het netvlies, die kunnen bloeden en littekenweefsel vormen. PDR is eigenlijk een soort wondgenezingproces, waarbij de vorming van nieuwe bloedvaten (neovascularisatie) gepaard gaat met de influx van inflammatoire cellen en de ontwikkeling van myofibroblasten. Hierbij worden littekenmembranen gevormd die over het netvlies heen groeien en het netvlies lostrekken, met blindheid als gevolg. De meest erkende en succesvolste behandeling van deze complicatie is pars plana vitrectomy, welke genoodzaakt is voor circa 10% van de patiënten met PDR.

Verhoogde productie van VEGF in het oog speelt een belangrijke rol in het ontstaan van DR en verhoogt de vasculaire permeabiliteit, verwijdt de bloedvaten, bevordert de proliferatie en migratie van vasculaire endotheliale cellen en zorgt voor een toestroom van inflammatoire cellen. Hoge VEGF waarden voorafgaand aan een vitrectomie voor PDR bleken gecorreleerd met post-operatieve complicaties. Sinds de toepassing van pre-operative intraoculaire injecties met VEGF-remmers als bevacizumab (BZB) en ranibizumab (RZB), zijn het aantal complicaties in deze patiënten aanzienlijk minder geworden.

Anti-VEGF therapie werkt echter niet in alle patiënten even effectief en in sommige gevallen leidt het gebruik van VEGF-remmers zelfs tot een verhoogd risico op fibrotische complicaties. We hebben dit de ‘(angio-fibrotische switch(’genoemd. In voorgaand onderzoek hebben we ontdekt dat er een correlatie bestaat tussen de concentraties van de pro-fibrotische groeifactor connective tissue growth factor (CTGF) in het glasvocht en de mate van fibrose in PDR patiënten. Ook hebben we aangetoond dat de ratio CTGF/VEGF de beste voorspeller is van het ontstaan van fibrose in het oog. Daarnaast werd de angio-fibrotische switch geconstateerd bij patiënten die behandeld waren met BZB. Ook anderen hebben waargenomen dat er meer littekenvorming en vervolgens contractie van fibrotisch weefsel dat leidt tot retinaloslating is waargenomen in patiënten die behandeld werden met anti-VEGF therapie voor actieve PDR. In een recente studie, waarbij we een grootschalige screening van eiwitten in het glasvocht hebben uitgevoerd, hebben we naast CTGF nog meer eiwitten gevonden die mogelijk een rol spelen bij het vormen van littekenmembranen in PDR patiënten. In een nieuwe studie onderzoeken we de rol van deze eiwitten in meer detail.

Publications:

 

The angio-fibrotic switch of VEGF and CTGF in proliferative diabetic retinopathy.
PLoS One. 2008 Jul 16;3(7):e2675.


Identification of proteins associated with clinical and pathological features of proliferative diabetic retinopathy in vitreous and fibrovascular membranes.
PLoS One. 2017 Nov 2;12(11):e0187304.


Involvement of the ubiquitin-proteasome system in the expression of extracellular matrix genes in retinal pigment epithelial cells.
Biochem Biophys Rep. 2018 Jan 28;13:83-92.


Modulation of the Proteasome Pathway by Nano-Curcumin and Curcumin in Retinal Pigment Epithelial Cells.
Ophthalmic Res. 2017 Oct 27.


The role of CTGF in diabetic retinopathy. Review.
Exp Eye Res. 2015;133:37-48.


Connective tissue growth factor is involved in structural retinal vascular changes in long-term experimental diabetes.
J Histochem Cytochem. 2014;62:109-18.


Vitreous TIMP-1 levels associate with neovascularization and TGF-β2 levels but not with fibrosis in the clinical course of proliferative diabetic retinopathy.
J Cell Commun Signal. 2013 Mar;7(1):1-9.


A shift in the balance of vascular endothelial growth factor and connective tissue growth factor by bevacizumab causes the angiofibrotic switch in proliferative diabetic retinopathy.
Br J Ophthalmol. 2012 Apr;96(4):587-90.


Subsidie:

 

Fondsen via UitZicht:
- Stichting Blinden-Penning

Andere fondsen:
- Rotterdamse Stichting Blindenbelangen
- Stichting tot Verbetering van het Lot der Blinden
- Stichting Blindenhulp